Hiểu mình qua mùi hương là một cách quan sát bản thân rất nhẹ nhàng: bạn ghi lại mùi nào khiến mình dịu lại, mùi nào gợi nhớ, mùi nào làm mình khó chịu, rồi nhìn xem những điều đó nói gì về nhu cầu của mình lúc này. Không có phép chấm điểm hay kết luận tính cách nào ở đây, chỉ có sự tò mò.
Bài này gợi ý năm câu hỏi và một cuốn sổ nhỏ để bắt đầu. Nó hợp với tinh thần “hiểu mình, thương mình” mà chúng tôi vẫn theo đuổi.
Vì sao mùi hương mình thích lại nói được điều gì đó về mình?
Khứu giác liên hệ khá chặt với cảm xúc và ký ức. Trong bài tổng quan năm 2016 trên tạp chí Brain Sciences, nhà tâm lý học Rachel Herz mô tả mối liên hệ giữa mùi, cảm xúc và trí nhớ, trong đó các vùng não xử lý cảm xúc hoạt động mạnh khi ta nhớ lại điều do mùi gợi lên. Bạn có thể đọc bài tổng quan đó.
Vì vậy, khi một mùi khiến bạn thấy yên hoặc thấy nao nao, thường có một câu chuyện nhỏ đằng sau: một nơi chốn, một người, một mùa. Quan sát những phản ứng ấy có thể giúp bạn hiểu mình hơn. Nhưng hãy giữ thái độ khiêm tốn: một mùi bạn thích không “định nghĩa” bạn, chỉ cho bạn một manh mối.
Năm câu hỏi để hiểu mình qua mùi hương
Hãy thử với ba bốn mùi khác nhau, mỗi lần một nụ, cách nhau vài ngày. Sau mỗi lần, trả lời ngắn gọn:
- Mùi này khiến cơ thể mình thế nào? Vai dịu xuống, hơi thở sâu hơn, hay bạn thấy cay mũi, nặng đầu?
- Nó gợi cho mình điều gì? Một nơi, một mùa, một người, hay không gợi gì cả.
- Mình muốn làm gì khi ngửi nó? Đọc sách, ngồi yên, nấu ăn, trò chuyện, hay ngủ.
- Mùi này hợp với giờ nào? Buổi sáng, trưa, tối, hay những ngày mưa.
- Nếu phải chọn một từ cho cảm giác này, đó là từ gì? Ấm, nhẹ, rộng, chắc, ngọt, tĩnh.
Bốn nhóm hương nói lên điều gì về bạn?
Đừng xem đây là bài trắc nghiệm tính cách. Đó chỉ là những xu hướng để bạn gọi tên cảm giác của mình.
- Gỗ. Nếu bạn hay quay lại với nhóm này, có thể bạn thích cảm giác vững chãi, quen thuộc, ấm áp mà không ồn ào.
- Thảo mộc. Nếu bạn thích sự tươi, mát, gần thiên nhiên, có thể bạn đang cần một chút thông thoáng.
- Trầm. Nếu bạn hay chọn mùi sâu, tĩnh, có thể bạn muốn một khoảng lặng nhiều chiều sâu.
- Ngọt dịu. Nếu bạn thích sự mềm, ấm, an ủi, có thể bạn đang muốn được nhẹ nhàng với chính mình.
Ghi lại việc hiểu mình qua mùi hương bằng cuốn sổ nhỏ
Một cuốn sổ nhỏ hoặc ghi chú trong điện thoại là đủ. Mỗi lần thắp, ghi một dòng: ngày, mùi, tâm trạng trước và sau, một từ mô tả. Sau ba bốn tuần, hãy đọc lại và xem có mô hình nào xuất hiện không: có thể bạn chọn Gỗ vào những ngày bận rộn, Ngọt dịu khi mệt, Thảo mộc khi cần tập trung.
Gợi ý chi tiết hơn có ở bài viết nhật ký cùng khói hương. Nếu muốn một điểm khởi đầu có hướng dẫn, hãy thử trang chọn hương của Yūgen, nơi bạn trả lời vài câu hỏi để thu hẹp lựa chọn. Bạn cũng có thể ghé cửa hàng để xem từng nhóm.
Những lưu ý khi dùng mùi hương để hiểu mình
Hiểu mình qua mùi hương sẽ nhẹ nhàng hơn nếu bạn không đặt nặng kết quả. Vài lưu ý dưới đây giúp bạn giữ được tinh thần thoải mái và an toàn.
- Mùi thích không phải là mùi tốt cho sức khỏe. Dù bạn thích mùi nào, vẫn nên mở cửa sổ, đốt vừa phải. Xem thông gió khi đốt hương.
- Sở thích thay đổi. Mùi bạn thích hôm nay có thể khác mùa sau, và đó là điều tự nhiên.
- Đừng ép mình thích. Nếu một mùi được khen nhiều mà bạn không hợp, bạn không làm gì sai.
- Hương không phải công cụ chẩn đoán. Nếu bạn thấy buồn, lo, hoặc mệt kéo dài, hãy tìm sự hỗ trợ của chuyên gia sức khỏe tinh thần. Quan sát mùi hương chỉ là một cách tự lắng nghe.
Cuối cùng, nếu bạn làm việc này cùng một người bạn hay người thân, hãy thử đổi cho nhau xem cảm nhận. Có khi cùng một mùi lại gợi hai câu chuyện hoàn toàn khác, và việc nghe câu chuyện của người kia cũng là một cách hiểu nhau hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mùi hương tôi thích có nói lên tính cách không?
Không có cơ sở chắc chắn để kết luận như vậy. Hãy xem sở thích mùi như một manh mối về nhu cầu hiện tại, không phải nhãn dán cho bản thân.
Tôi nên thử bao nhiêu mùi?
Ba đến bốn mùi, mỗi lần một nụ, cách nhau vài ngày để khứu giác nghỉ và bạn nhận ra khác biệt.
Nếu tôi không thích mùi nào cả thì sao?
Cũng không sao. Có người nhạy với mùi hoặc thích không khí không mùi. Bạn có thể dùng đế gốm và trà để tạo nghi thức mà không cần hương.
Hiểu mình đôi khi bắt đầu bằng một câu hỏi rất nhỏ: mùi này khiến mình thấy thế nào?