Một mình mà không cô đơn là điều có thể, khi khoảng riêng ấy là lựa chọn của bạn và được dùng như một cách nghỉ ngơi. Một buổi tối yên tĩnh với tách trà và một nụ hương không phải là dấu hiệu của sự lạc lõng, mà có thể là cách bạn chăm sóc bản thân sau một ngày nhiều tiếng ồn.
Bài này phân biệt giữa “ở một mình” và “cô đơn”, nhắc đến một nghiên cứu về khoảng riêng, và gợi ý vài cách thắp hương cho những buổi tối của riêng mình, đồng thời nói rõ khi nào nên tìm đến người khác.
Ở một mình và cô đơn khác nhau thế nào?
Hai điều này thường bị gộp làm một, nhưng chúng không giống nhau. Ở một mình là một tình trạng: không có ai bên cạnh. Cô đơn là một cảm giác: thiếu sự kết nối mà ta mong muốn. Bạn có thể cô đơn giữa đám đông, và cũng có thể thấy đủ đầy khi ngồi một mình.
Điểm phân biệt quan trọng thường là sự lựa chọn. Một buổi tối bạn tự chọn dành cho mình khác hẳn một buổi tối bạn bị bỏ lại mà không mong muốn.
Nghiên cứu nói gì về khoảng riêng?
Năm 2018, Thuy-vy Nguyen, Richard Ryan và Edward Deci công bố bài Solitude as an Approach to Affective Self-Regulation trên tạp chí Personality and Social Psychology Bulletin. Theo tóm tắt, họ ghi nhận rằng khi ở một mình, người tham gia thường giảm các cảm xúc có độ kích hoạt cao, cả tích cực lẫn tiêu cực, và khi người ta chủ động chọn ở một mình thì khoảng riêng ấy có thể đi cùng cảm giác thư giãn, bớt căng thẳng. Bạn có thể xem bài báo gốc.
Xin lưu ý giới hạn: đó là các nghiên cứu về cảm xúc trong thời gian ngắn, không nói rằng ở một mình là giải pháp cho cô đơn kéo dài. Nó cho thấy khoảng riêng có thể là một dạng nghỉ ngơi, đặc biệt khi bạn chủ động chọn.
Buổi tối riêng với một nụ hương: vài ý tưởng
Khoảng riêng không cần cầu kỳ. Một số cách đơn giản:
- Một tách trà và một nụ hương. Chọn mùi nhẹ, như Gỗ ấm hoặc Ngọt dịu. Ngồi yên đến khi nụ cháy hết, khoảng 15 đến 25 phút.
- Một cuốn sách hoặc cuốn sổ. Đọc vài trang hoặc viết ba dòng. Xem viết nhật ký cùng khói hương.
- Một chuỗi bước hạ nhịp. Nếu bạn vừa tan làm, bài 20 phút thư giãn sau giờ làm có sẵn các bước.
- Một góc nhỏ để ngồi. Chiếu trải sàn, ghế cạnh cửa sổ. Xem góc thiền 15 phút.
- Một buổi tắm ấm. Xem hương cho buổi tối thư giãn trong phòng tắm, với lưu ý tránh nước và hơi ẩm.
Để giữ được trạng thái một mình mà không cô đơn, hãy đặt cho buổi tối một khung rõ ràng: bắt đầu bằng việc thắp hương, kết thúc khi nụ cháy hết. Khung nhỏ ấy cho bạn cảm giác mình đang chọn khoảng riêng, chứ không bị cuốn trôi vào nó. Nếu thấy mình bắt đầu cuộn vào tin tức hay mạng xã hội, hãy đặt điện thoại sang phòng khác.
Chọn mùi nào cho buổi tối một mình?
Hãy để cảm giác của bạn dẫn đường. Nếu muốn ấm và vững, hãy thử nhóm Gỗ. Nếu muốn mềm và được an ủi, thử Ngọt dịu. Nếu muốn tĩnh lặng sâu, Trầm với lượng nhỏ. Bạn có thể dùng trang chọn hương hoặc xem các nhóm trong cửa hàng.
Về an toàn, đây là những buổi tối bạn dễ mệt và dễ ngủ quên, nên hãy luôn mở cửa sổ hé, đặt hương trên đế chịu nhiệt, và dập hẳn trước khi nằm. Xem thông gió khi đốt hương.
Một mình mà không cô đơn: khi nào cần tìm đến người khác?
Khoảng riêng là một món quà, nhưng nó không thay thế các mối quan hệ. Nếu bạn thấy cô đơn kéo dài, nặng nề, mất hứng thú với những điều từng thích, khó ngủ hoặc khó sinh hoạt, hãy nói chuyện với một người bạn tin cậy hoặc một chuyên gia sức khỏe tinh thần. Hương chỉ là người bạn nhỏ ở bên, không phải điều trị.
Một mình mà không cô đơn cũng có nghĩa là bạn biết mình có ai để nhắn khi cần. Đôi khi, một tin nhắn cho ai đó trước hoặc sau buổi tối riêng cũng là cách giữ cho khoảng riêng không trở thành sự cô lập.
Câu hỏi thường gặp
Thích ở một mình có phải là điều bất thường không?
Không. Nhiều người cần thời gian riêng để nạp lại năng lượng. Điều đáng chú ý là bạn có cảm thấy ổn và vẫn giữ được kết nối khi cần hay không.
Làm sao biết mình đang cô đơn hay đang tận hưởng khoảng riêng?
Hãy hỏi: tôi chọn điều này hay bị đẩy vào? Sau đó tôi thấy nhẹ hơn hay nặng hơn? Nếu nặng nề kéo dài, hãy tìm người để trò chuyện.
Nụ hương có giúp bớt cô đơn không?
Nó có thể tạo không khí ấm cho buổi tối, nhưng không thay thế sự kết nối với con người.
Một mình không phải là thiếu vắng, đôi khi đó là chỗ để mình có mặt với chính mình.